Tuğçe Peker Darcan Tuğçe Peker Darcan,  Beck Enstitüsü (CBT) / Sema Terapi Entitüsü (ISST)/ EMDR / BRIEF  tugcepekerdarcan.com Tüm biyografi için
 
1 Mart, 2011
Bilişsel Davranışçı Psikoterapi
Bilişsel Davranışçı Psikoterapi Nedir? Nasıl Uygulanır?
 


Bilişsel Davranışçı Terapi 

Bilişsel Davranışçı Terapi, düşüncelerimizin, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşımdır. Temelleri davranışsal öğrenme teorisine ve bilişsel psikolojiye dayanır.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) içinde Rasyonel Duygu Odaklı Terapi, Rasyonel Davranış Odaklı Terapi, Bilişsel Terapi ve Diyalektik Davranış Terapisi gibi birçok alt terapi yöntemini barındıran genel bir terimdir. Fakat Bilişsel Davranışçı Terapilerin (BDT) temel özellikleri aynıdır.

* Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), duygusal tepkilerin düşünce boyutundaki (bilişsel) temelinden yola çıkar. Duygu ve davranışlarımızın, durumlar, olaylar ve kişiler gibi dışsal faktörler yerine düşüncelerimizden kaynaklandığını öngörür. Bu durumun yararı ise düşüncelerimizi değiştirebilmeyi öğrendiğimiz noktada daha doğru davranıp, daha iyi hissedebilmemizdir.

* Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) kısa sürelidir ve en hızlı sonuç alınan tedavi yöntemleri arasındadır. Çeşitli problemleri çözmeye yönelik BDT gören danışanların ortalama görüşme sayısı sadece 16’dır. Diğer terapi yöntemleri bazen yıllarca sürebilir. BDT daha kısa süreli olmasını sağlayan öğretici, yol gösterici olması ve ödev verme yöntemini kullanmasıdır. Böylece danışan, terapi seansı dışında kendi kendine uygulama – öğrenme yöntemiyle başa çıkma stratejileri geliştirmektedir. Terapi görüşmelerinin başında danışana, BDT yönteminin süreli olduğunu ve hedeflenen sorunlar çözümlendiğinde formal terapinin sonlanacağı açıklanır. Terapi görüşmelerinin sonlanması kararı danışan ve terapist tarafından verilir. Bu yüzden, etkileşimli bir yöntem olan BDT ucu açık ve bitmeyen bir süreç değildir.

* Etkili bir terapi süreci için güvenilir terapi gereklidir, fakat odak noktası ya da amaç bu değildir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Bilişsel Davranışçı terapistler iyi ve güvenilir bir ilişkinin önemli olduğuna inanırlar, fakat bunu yeterli bulmazlar. BDT terapistleri, danışanlarının farklı bir biçimde düşünmeyi öğrendikleri ve bunu uyguladıkları için değiştiğine inanırlar. Bu nedenle, BDT terapisi uygulayanlar rasyonel kendi-kendine rehberlik becerileri kazandırmaya odaklanırlar.

* BDT terapisti ile danışan arasında işbirliği içerisinde oluşturulan çabanın ürünüdür. BDT terapistleri danışanlarının hayattan ne istediğini (hedeflerini) öğrenmeye ve anlamaya çalışır ve sonrasında bu hedeflere ulaşma konusunda yardımcı olur. Terapistin görevi dinlemek, öğretmek, desteklemek, cesaretlendirmekken, danışanın rolü ise endişe ve sorunlarını ifade etmek, öğrenmek ve öğrendiğini uygulmaya çalışmaktır.

* BDT kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söylemez. Fakat, terapi görmek isteyen birçok kişi uzun zamandır hissettiği gibi hissetmek istemez. BDT, duyguların yararlarını ve istenmeyen durmlarla karşılandığında sakin kalabilmeyi vurgular. Ayrıca, biz bozulsak da üzülsek de herzaman istenmeyen durumlar olabileceğini vurgular. Eğer bir sorun ile ilgili üzgünsek, artık iki sorunumuz var demektir; Bir - sorunumuz, iki - bununla ilgili üzgün olmamız. Çoğu kişi mümnkün olan en az sayıda soruna sahip olmak ister. Böylece, kişisel bir sorunu sakince kabul ettiğimizde, sadece daha iyi hissetmekle kalmıyor; kendimizi, sorunu çözebilmek için zekamızı, bilgimizi, enerjimizi, kaynaklarımızı kulanabileceğimiz daha iyi bir duruma getiriyoruz.

* BDT terapistleri danışanlarınının sorunlarını çok iyi anlamak ister. Bu yüzden çok sık soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda teşvik eder.

* BDT planlı ve yol göstericidir. BDT terapistlerinin her görüşme için bir aktivite listesi vardır. Her görüşmede belirli yöntemler ve kavramlar öğretilir. BDT danışanın amaçlarına ve hedeflerine yöneliktir. Danışanlara hedeflerinin ne olması gerektiği ya da ne ye katlanmaları gerektiği söylenmez. Nasıl düşünmeleri gerektiği ve istediklerinini nasıl elde bilecekleri konusunda yol gösterilir. Bu nedenle, BDT terapistleri kişilere ne yapmaları gerektiğini söylemez, nasıl yapmaları gerektiğini öğretir.

* BDT eğitimsel yönteme dayanır.BDT bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder. Bu yüzden terapinin hedefi, danışanlara yanlış bildiklerini ve istenmeyen tepkilerin isteyerek unutmalarına, yeni tepki verme yolları öğrenmelerine yardım etmektir.

Bu nedenle, BDT sadece konuşmak ya da sohbet etmek değilidir. İnsanlar herkesle sadece konuşabilir. BDT’nin bu eğitimsel vurgusunun başka bir yararı ise uzun süreli oluşudur. İnsanlar kendilerinin ve hayatlarının neden ve nasıl iyi gittiğini anladığında, iyi gitmeye devam etmesi için ne yapmaları gerektiğini de bilirler.

* BDT teorisi ve biçimleri tümevarım yöntemine dayanır. Mantıklı bir biçimde düşünmenin temeli gerçeklere ve gerçek olay ve durumlara dayanmaktadır. Çoğunlukla, aslında durum düşündüğümüz gibi olmadığı zamanlarda kendimizi kötü hissederiz. Eğer bilirsek, zamanımızı kendimizi kötü hissederek harcamayız. Bu nedenle, tüme varım yöntemi bizi düşüncelerimize test edilebilir ve sorgulanabilir hipotezler ve tahminler olarak yaklaşmamızı önerir. Eğer tahminlerimizin hatalı (elimizde yeni bilgi olduğu için) olduğunu farkedersek, düşüncelerimizi durumun gerçekte nasıl olduğunu görerek değiştirebiliriz.

* Ödevler BDT’nin temel özelliğidir. Eğer çarpım tablosunu haftada sadece bir saat ayırarak çalışsaydınız bugün hala 5x5 ‘in neye eşit olduğunu düşünüyor olurdunuz. Psikoterapi de böyledir. Bu nedenle hızlı ve kalıcı değişim için çaba göstermek gerekir. Bu yüzden BDT terapisleri danışanlarnı ödevlerini yapma konusunda teşvik ederler.

Bilişsel Davranışçı Terapinin duygu durum bozuklukları (depresyon, bipolar bozukluk…), kaygı (panik bozukluk, takıntılar…) kişilik ve yeme bozukluklarının yanı sıra, madde kötüye kullanımı (uyuşturucu, alkol…) ve psikotik bozukluklar (şizofreni, şizoafektif…) gibi çok çeşitli problemlerde etkili olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Tedavi genellikle kısa süreli ve etkilidir. Bireysel ya da grup olarak uygulanabilen Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) kendi kendine yardım uygulamalarına uygundur. Terapiyi alan kişilere psiko-eğitim verilir. Belirtildiği gibi danışan rahatsızlığıyla ilgili bilgilenir ve kendi kendine başa çıkma stratejileri edinir.

Uzm. Klinik Psk. Tuğçe Peker Darcan

 
Etiketler:
Bilişsel, Davranışçı, Terapi, , Psikoterapi, , Düşünce, Duygu, Davranış, Tepki
Bu yazı toplam 1691 kez görüntülenmiş.
 
Yorumlar
 
 
Yeni yorum ekle
Adınız: *
E-Posta Adresiniz: *
Web Sayfanız:
Yorum Başlığınız:
Yorumunuz: *
4 + 6 = *
 
 
Üye olmak istiyorum   Şifremi unuttum
    Aktivasyon kodu
Klinik Psikolog Tuğçe Peker Darcan Blogundan Son Yazılar
Tuğçe Peker Darcan tarafından yazılmış
 
Tuğçe Peker Darcan tarafından yazılmış
 
Tuğçe Peker Darcan tarafından yazılmış
 
En Popüler Yazılar
1
Tuba Erzan tarafından yazılmış
 
2
Gamze Yildirimli tarafından yazılmış
 
3
Mehmet Kartal tarafından yazılmış
 
4
Şirin Hacıömeroğlu Atçeken tarafından yazılmış